DELPHI CARE

1. Wat is DELPHI CARE?

De apotheker wordt steeds meer geconfronteerd met de legitieme vraag van de patiënt om informatie. De APB is zich bewust van deze evolutie en stelt om die reden reeds enkele jaren de wetenschappelijke databank DELPHI CARE voor. DELPHI CARE is dé informatiebron in verband met farmaceutische grondstoffen, Belgische en buitenlandse specialiteiten en producten die het APB label dragen.

2. Beschrijving van de databank

2.1. Belgische specialiteiten

DELPHI CARE verstrekt u wetenschappelijke informatie over de Belgische specialiteiten op een manier die u toelaat deze met kennis van zaken af te leveren en te antwoorden op eventuele vragen van uw patiënten.

2.1.1. Basisinformatie

2.1.2. Aanvullende informatie

2.2. Buitenlandse specialiteiten

DELPHI CARE verstrekt u wetenschappelijke informatie over de buitenlandse specialiteiten. Dit maakt het mogelijk een Belgisch equivalent op te zoeken binnen de farmacologische context en te antwoorden op vragen van uw patiënten.

2.3. Farmaceutische Grondstoffen

DELPHI CARE verstrekt u wetenschappelijke informatie over farmaceutische grondstoffen (werkzame bestanddelen, medicinale planten, hulpstoffen, enz...). Ze kunnen vooral nuttig zijn wanneer u te maken heeft met een buitenlandse specialiteit zonder Belgisch equivalent of voor het maken van magistrale bereidingen.

2.3.1 Beschrijving van de farmaceutische grondstof (in het Duits)

2.3.2. Aanvullende informatie

2.4. Geneesmiddeleninteracties

Met DELPHI CARE kan u geneesmiddeleninteracties bij een aflevering filteren op basis van analysecriteria (interventieklasse en de waarschijnlijkheid).

Wanneer de databank in de apotheeksoftware is geïntegreerd wordt de interactieanalyse automatisch uitgevoerd. Indien u dit wenst kan hierbij ook rekening worden gehouden met de patiëntfiche. Tenslotte is het ook mogelijk om interacties op te sporen voor farmaceutische grondstoffen (vb. in een magistrale bereiding) en tussen grondstoffen en specialiteiten.

2.4.1. Analysecriteria voor interacties

De analyse volgens de interventieklasse is bijzonder interessant omdat zo kan worden vermeden dat de aflevering onderbroken wordt voor interacties waarvan het klinisch belang beperkt is of die slechts zelden of in uitzonderlijke omstandigheden optreden.

Interventieklasse:

De interacties ingedeeld in 6 interventieklassen:

In lijsten wordt de volgende, kortere omschrijving gebruikt:

De gebruiker kan zijn profiel instellen bij het eerste gebruik. In de officina verdient het de voorkeur van enkel te controleren op interacties van de eerste drie categorieën. Zo wordt het werk aan de balie niet vertraagd.

De waarschijnlijkheid van de interactie:

In de databank wordt een onderscheid gemaakt tussen de verschillende werkzame bestanddelen die tot eenzelfde interactiegroep behoren (vb. benzodiazepines, anticoagulantia …):

Enkel in de twee eerste gevallen is er een positief resultaat bij interactieanalyse tussen grondstoffen en/of specialiteiten die deze bevatten.

2.4.2. Beschikbare informatie

De informatie bij iedere interactie bestaat uit snelinformatie die u toelaat in één oogopslag het klinisch belang ervan te evalueren en een omstandige monografie die u bijvoorbeeld kan bijstaan wanneer u in contact treedt met de arts.

De snelinformatie geeft u de betroffen farmacologische groepen, de interventieklasse, het farmacologisch effect (in het kort), het type interactie en het mechanisme (in het kort).

De interactiemonografie behandelt in tekstvorm het farmacologisch effect, het werkingsmechanisme, de te nemen maatregelen. U vindt er eveneens een commentaar en de literatuurreferenties.

2.5. Analyse van Contra-indicaties en Voorzorgen

De apotheker moet er op toezien geen geneesmiddelen (op voorschrift of niet) af te leveren die een contra-indicatie inhouden voor de patiënt.

Dit kan door de contra-indicaties en voorzorgen van de afgeleverde specialiteiten te raadplegen.

Deze controle kan echter eveneens automatisch uitgevoerd worden voor bepaalde aandoeningen (astma, depressie, diabetes, epilepsie, fenylketonurie, glaucoom, hypertensie, diverse overgevoeligheden, prostaathypertrofie, ziekte van Parkinson) of fysiologische toestanden (borstvoeding, dragen van contactlenzen en zwangerschap). Volgens de gebruiksmodaliteiten van uw apotheekpakket moet u hiertoe eerst in het patiëntdossier aangeven of de patiënt aan een van deze aandoeningen lijdt of dat hij, bijvoorbeeld, contactlenzen draagt. Daarna zal u, telkens u een specialiteit aflevert die hierbij gecontra-indiceerd is of bijzondere voorzorgen vereist, een waarschuwingssignaal krijgen.

Contacteer uw softwarehuis voor meer inlichtingen in verband met vereiste handelingen voor het uitvoeren van een dergelijke analyse.

2.6. Farmaceutische Zorg

In het raam van de farmaceutische zorg ("pharmaceutical care") is het belangrijk de patiënt juist te informeren in verband met de behandeling(en) die hij moet volgen. DELPHI CARE biedt u eerste uitgifte-informatie, patiëntenmateriaal en inhalatie-instructies.

2.6.1 Snelinformatie (eerste uitgifte-informatie)

Wanneer u een geneesmiddel voor het eerst aflevert aan een patiënt, dan heeft DELPHI CARE voor u een snelinformatie over dit geneesmiddel die uit maximum 8 boodschappen bestaat. Deze tekst kan op een kasticket worden afgedrukt.

Deze snelinformatie biedt essentiële informatie over het gebruik van het geneesmiddel, de therapietrouw en de voorzorgen bij het gebruik.

DELPHI CARE bevat eveneens een versie van deze informatie die bestemd is voor de apotheker, met toelichting van de boodschappen bestemd voor de patiënt. U vindt er ook de essentiële indicaties van het geneesmiddel.

2.6.2 Patiëntenmateriaal

Het patiëntenmateriaal van de bestaande apotheekrichtlijnen is beschikbaar in de databank, gekoppeld aan het afgeleverde geneesmiddel. Het bestaat uit patiëntenfolders, raadgevingsbriefjes en divers ander informatiemateriaal. Het kan worden afgedrukt en aan de patiënt worden overhandigd.

Meer informatie over apotheekrichtlijnen vindt u op www.apb.be/apotheekrichtlijnen. Voor informatie over en het beschikbare patiëntenmateriaal kan u terecht op www.apb.be/patientenmateriaal.

2.6.3 Inhalatie-instructies

De inhalatie-instructies werden opgesteld in het raam van de Astmatom-studie. Doel van de studie was de impact van de door de apotheker aan astmapatiënten verschafte inhalatie-instructies te bestuderen op het therapeutisch resultaat van de behandeling.

De tekst beschrijft, stap per stap, de gebruiksinstructies van de inhalator. De tekst kan worden afgedrukt en aan de patiënt overhandigd.

2.7 Voorschrift op stofnaam

DELPHI CARE bundelt alle onmisbare informatie over specialiteiten en hun generieken en/of kopieën. Dit maakt het u gemakkelijk om het beste geneesmiddel voor uw patiënt te kiezen.

Op basis van het actief bestanddeel, de toedieningsvorm en de sterkte die is voorgeschreven, kan u het bestaande specialiteitenaanbod opzoeken.

In het Ariane-concept dat door APB werd bedacht, worden deze gegevens in relatie gebracht met andere databanken zoals het Tarief der Farmaceutische Specialiteiten of de Pharmacotheek® van DGO. Door koppeling van deze informatie aan het Farmaceutisch Tarief bijvoorbeeld, is het mogelijk de keuze te bepalen op basis van de prijs. Door rekening te houden met de samenstelling, kunnen specialiteiten worden uitgesloten die bepaalde hulpstoffen bevatten. Door koppeling met de beschrijvende databank van de DGO, kan het afgeleverde geneesmiddel eventueel worden geselecteerd op grond van de grootte van de gelule.

2.8 Producten uit het randassortiment die het APB-label dragen (website in voorbereiding)

DELPHI CARE biedt een overzicht van en informatie over de producten die het APB-label dragen (cosmetica, voedingssupplementen en andere gezondheidsproducten die niet als geneesmiddel geregistreerd zijn):

§  nationaal codenummer

§  labelnummer

§  toedieningsvorm

§  verpakkingsgrootte

§  marktstatus

§  kwalitatieve samenstelling (indien van toepassing)

§  productcategorie (hulpmiddel, verbandmiddel, cosmeticum …)

§  diverse identificatienummers (NUT, COS, CE)

§  PARA-code (classificatiesysteem van parafarmaceutische producten, ontwikkeld door APB)

2.9 Complexe Opzoekingen

Het is mogelijk de Belgische of buitenlandse specialiteiten op te zoeken die voldoen aan één of meer van de volgende criteria:

3. Updates

De databank wordt tweemaandelijks bijgewerkt (6 maal per jaar).

4. Verdeling

Uw softwarehuis zorgt voor de integratie van de DELPHI CARE gegevens in uw apotheekpakket, alsook voor de verdeling ervan. Het is echter ook mogelijk de databank te consulteren via het Internet. In de officina gaat de voorkeur uit naar de geïntegreerde versie om redenen van gebruiksvriendelijkheid (snelle toegang tot de gegevens) en het interactief gebruik (interactieanalyse rekening houdend met de patiënthistoriek).

5. Licentie

Indien u toegang wenst tot DELPHI CARE via het Internet, dan kan u alle inlichtingen omtrent de gebruikslicentie (kostprijs en gebruiksvoorwaarden) bekomen bij Mevr. Karin Haelvoet (02/285.42.71, karin.haelvoet@apb.be).

Indien u een geïntegreerde versie van DELPHI CARE wenst te gebruiken, dan raden wij u aan contact op te nemen met uw softwarehuis.

Bijkomende inlichtingen in verband met het informatieaanbod in DELPHI CARE kunnen bekomen worden bij Daniel Duh (02/285.42.65), Sandrine Peeters (02/285.42.49) , Indiana Tanret (02/285.42.49) of Martin Warnez (02/285.42.48) of op volgend e-mailadres: delphicare@apb.be.

Ons adres is:

Algemene Pharmaceutische Bond
DELPHI CARE
Archimedesstraat 11
1000 Brussel

Tel.: 02/285.42.00
Fax: 02/285.42.83

6. DELPHI CARE in de apotheek

Belgische specialiteiten

DELPHI CARE geeft u een beschrijving van de specialiteit, de samenstelling, de therapeutische klasse en de administratieve gegevens:

Abilify® 10 mg

Galenische vorm: tabletten
Verpakkingsgrootte: 28 tabletten
Marktstatus: in de handel
Afleveringsvoorwaarden: voorschriftplichtig
Datum in de handel brengen: 09/05
Producent en verdeler:

Bristol Myers Squibb Belg
Avenue de Finlande 8/48
1420 BRAINE-L'ALLEUD  
tél: 02/3527411
fax: 02/3527300  

Samenstelling:

Aripiprazol 10,000 mg
Lactose monohydraat
Maïszetmeel
Cellulose (microkristallijn)
Hydroxypropylcellulose
Magnesiumstearaat
IJzer(III)oxide (rood)

ATC-klasse:

N

ZENUWSTELSEL

N05

PSYCHOLEPTICA

N05A

ANTIPSYCHOTICA (NEUROLEPTICA)

N05AX

OVERIGE ANTIPSYCHOTICA (NEUROLEPTICA)

N05AX12

ARIPIPRAZOL

Raadpleeg de maximale posologie van de specialiteit:

Volwassenen:
Startdosis: 6 pd
Onderhoudsdosis: 2 pd

Raadpleeg de contra-indicaties. Deze wijzen op bepaalde voorzorgen die moeten worden genomen (omwille van de alfa-sympathomimetische eigenschappen van fenylefrine).

·         ABSOLUTE TEGENAANWIJZINGEN

Zwangerschap, eerste trimester
Overgevoeligheid voor dit product

·         RELATIEVE TEGENAANWIJZINGEN

Zwangerschap, tweede en derde trimester

·         OPGELET IN GEVAL VAN

Arteriële hypertensie
Coronaire insufficiëntie / angor
Hartziekten
Gesloten-hoekglaucoom
Darmobstructie
Gastro-duodenaal ulcus
Astma
Prostaathypertrofie
Blaasobstructie
Hyperthyreoïdie
Diabetes met vasculaire complicaties

·         WAARSCHUWINGEN EN VOORZORGEN

Bij gebrek aan gegevens/studies niet toedienen tijdens de borstvoeding
Aantasting van het reactievermogen (vnl. met alcohol)

Geneesmiddeleninformatie over Belgische specialiteiten

Indicaties

·         acute en chronische toestanden van schizofrenie (zie ook : algemeen, typen, pathogenese)

Posologie

·         Volw. : starten met 15mg/dag in 1 gift. Later kan deze startdosis aangepast worden volgens de klinische toestand van de patiënt (tussen 15 en 30mg/dag)

·         Kind >18j. : idem volwassenen.

·         Kind 6 < 18j. : niet geschikt

·         Kind < 6j. : niet geschikt

Liefst in te nemen voor, gedurende of na de maaltijd !
Bij ernstige leverinsufficiëntie : dosis halveren

Nevenwerkingen

·         Mogelijk : draaiingen, slapeloosheid, akathisie, slaperigheid, beven...; zichtproblemen...; nausea, braken, dyspepsie, constipatie...; hoofdpijn, asthenie...;

·         Zelden : tachycardie, orthostatische hypotensie (vooral in het begin)...; tardieve dyskinesie...; extrapiramidale stoornissen, , convulsies....; maligne neuroleptisch syndroom ...;

Algemene informatie is ook beschikbaar voor volgende thema's:

·         schizofrenie

·         antipsychotica (neuroleptica)

·         extrapiramidale stoornissen

·         maligne neuroleptisch syndroom

Interacties

·         Interventieklasse: In bepaalde gevallen zijn opvolging of aanpassing(en) vereist

·         Toename van de werking van theofylline met gevaar voor intoxicatie

·         Farmacokinetische interactie (verklaard)

·         Remming van de hepatische eliminatie

Wat staat u te doen?

Raadpleeg de interactiemonografie en de rubriek "maatregelen" in het bijzonder. Gewapend met deze informatie kan u kan nu eventueel de arts contacteren en hem desgewenst een alternatief voorstellen.

·         Met lage doses cimetidine (tot 400 mg/dag) of ranitidine (tot 150 mg/dag) is geen klinisch relevante interactie te verwachten.

·         Bij hogere doses cimetidine moet de theofyllinedosis met ongeveer 1/3 verlaagd worden.

·         Bij associatie met ranitidine in hogere dosis moet men voorzichtigheidshalve letten op symptomen van een theofylline-intoxicatie; indien nodig moet de dosering van theofylline verlaagd worden.

·         Famotidine, nizatidine en roxatidine kunnen als alternatieven gebruikt worden.

De snelinformatie van beide interacties leert u dat het in beide gevallen gaat over een toename van de activiteit van het anticoagulans. In elk geval afzonderlijk is de kans op bloeding beperkt, maar een dergelijke associatie verhoogt dit risico. De dosering van en de gebruiksduur van paracetamol moet worden geëvalueerd aangezien het risico van interactie hier van afhangt. Ook zal u de patiënt uitleggen dat hij de arts moet raadplegen bij tekenen van bloedingen, aangezien in dit geval de dosering van Marcoumar moet worden verlaagd.

Informatie voor de patiënt

In de snelinformatie vindt u het volgende:

Informatie voor de apotheker

Informatie voor de patiënt

DELPHI CARE geeft u volgende snelinformatie:

·         Kauw op de gom tot de smaak sterk wordt

·         Laat de gom tussen wang en tandvlees rusten

·         Herneem het kauwen wanneer de smaak verdwijnt

·         Deze kauwcyclus moet gedurende ongeveer 30 min. herhaald worden

·         Vermijd koffie en zure/gashoudende dranken 15 min. voor gebruik van de gom

Volgende snelinformatie kan op een kasticket worden afgedrukt en overhandigd aan de patiënt. Zo heeft u de mogelijkheid om dit delicate onderwerp aan te snijden.

·         Neem dit middel bij voorkeur bij het slapengaan of voor het ontbijt

·         Gebruik dit geneesmiddel niet langer dan 1 week zonder medisch advies

·         Vezelrijke voeding en fysieke inspanning kunnen constipatie voorkomen

·         Raadpleeg een arts bij constipatie met buikpijn en braken

Buitenlandse specialiteiten

DELPHI CARE stelt u een lijst van buitenlandse specialiteiten met hetzelfde werkzaam bestanddeel, met toedieningsvorm en firmanaam.

·         Een arts neemt met u contact op voor inlichtingen in verband met een buitenlandse specialiteit.

DELPHI CARE stelt u een lijst van buitenlandse specialiteiten met hetzelfde werkzaam bestanddeel, met toedieningsvorm en firmanaam. Indien er geen Belgisch equivalent bestaat, dan kan u de beschrijving van het werkzaam bestanddeel raadplegen om de chemische en/of farmacologische klasse er van te kennen. Indien hij dit wenst, kan u hem eveneens een equivalent aanbevelen uit een naburig land.

Complexe opzoekingen

Door volgende zoekcriteria te combineren kan u deze geneesmiddelen opsporen:

·         ATC-klasse: Antitussiva, excl. combinatiepreparaten met expectorantia (R05D)

·         Contra-indicatie: uitsluiten van "diabetes" 

Voorschrijven op stofnaam

·         Kies het actief bestanddeel "amoxicilline"

·         Kies de toedieningsvorm "orale vaste vorm"

·         Kies de sterkte "500 mg"

U bekomt de lijst van specialiteiten met volgende informatie:

·         Algemene informatie / prijs / terugbetalingsmodaliteiten

·         Informatie van de Pharmacotheek®

·         Verpakkingsgrootte

·         Samenstelling en hulpstoffen

Hiermee rekening houdend, kan u uw keuze maken.

7. Lexicon

Belgische specialiteiten

Farmacologische klasse: de anatomisch, therapeutisch en chemische klasse (ATC) opgesteld door de W.G.O., alsook een farmacotherapeutische klasse, ontwikkeld door ABDA.

Samenstelling: kwalitatieve en kwantitatieve samenstelling voor de actieve bestanddelen (wanneer de in de specialiteit aanwezige werkzame stof een zout is, wordt niet alleen deze hoeveelheid weergegeven, maar ook de hoeveelheid overeenkomstige base of zuur), kwalitatieve samenstelling voor de hulpstoffen. In het merendeel van de gevallen wordt de samenstelling gegeven per vorm of toedieningsdosis (vb., voor de siropen, per 5 ml of per maatje).

Verpakking: verpakkingsgrootte (aantal eenheden), volume (voor poeders, siropen en infuuszakken,...)

Contra-indicaties en voorzorgen: deze gegevens worden gecodeerd in functie van de actieve stof(fen) en de toedieningsweg. Voor analoge specialiteiten worden aldus dezelfde contra-indicaties weergegeven.

Eerste uitgifte-informatie bestemd voor de patiënt: snelinformatie, patiëntenmateriaal, inhalatie-instructies (zie § 3.)

Geneesmiddeleninteracties en interacties met bepaalde voedingsmiddelen: zie § 2.4.

Farmacotherapeutische labels (FTL): De Farmacotherapeutische Labels (FTL's), werden ontwikkeld door het Comité Farmacotherapie van de Koninklijke Apothekersvereniging van Antwerpen. Deze informatie valt uiteen in adviezen en waarschuwingen. Iedere zin komt overeen met een FTL-label (zelfklever) die u op het geneesmiddel kan kleven. De startkit (dispenser en labels) kan worden bekomen bij KAVA (Consciencestraat 41, 2018 Antwerpen, tel. 03/280.15.11, fax: 03/218.57.40). De afzonderlijke labels kunnen nadien bijbesteld worden via de groothandel.

Een label dat niet tussen haakjes vermeld staat moet steeds worden gekleefd.

Een label tussen haakjes wordt gekleefd afhankelijk van:

·         de toestand of de gevoeligheid van de patiënt (vb. een langdurig gebruik van een laaggedoseerd benzodiazepine vraagt alleen bij het starten van de behandeling het kleven van "Kan rijgedrag en reactievermogen verstoren").

·         de aard van de therapie (vb. bij chronische therapie met antihypertensiva worden enkel de eerste 3 verpakkingen gelabeld met "Behandeling niet plots onderbreken. Sporadisch kan nog eens deze label aangebracht worden om de therapietrouw van de patiënt te ondersteunen).

Inspuitbare bereidingen worden enkel gelabeld wanneer ze door een verpleegkundige worden toegediend (niet wanneer een arts dit doet).

Maximale posologie: een maximaal toelaatbare posologie wordt vermeld voor de aanvangsdoses en de onderhoudsdoses, voor kinderen en/of volwassenen.

Marktstatus: in de handel, uit de handel, verboden.

Type product: enkelvoudige of samengestelde specialiteit.

Farmaceutische grondstoffen

Fysico-chemische eigenschappen: CAS-nummer, brutoformule, moleculaire massa, smeltpunt, kookpunt, pK, oplosbaarheden, dichtheid, brekingsindex, specifieke draaiing en UV-absorptiemaxima. Andere fysico-chemische gegevens kunnen eveneens opgegeven worden wanneer deze relevant zijn (bipolair moment, iso-electrisch punt, kleurreacties, fluorescentie, enz...). Voor de planten worden soms de oorsprong en / of vindplaats vermeld, alsook hun bestanddelen en bepaalde kwaliteitsvereisten zoals vermeld in sommige farmacopees.

Chemische en farmacologische klasse: uitsluitend voor de hoofdbenaming van een actieve stof.

Dosering: rekening houden met de toedieningsweg, de leeftijd en de indicatie.

Synoniemen: officiële benaming volgens IUPAC of de WGO en synoniemen met opgave van de bron van de benaming (Farmacopees, DCI-lijst, enz...) en de taal van oorsprong.

Gebruik: therapeutisch gebruik van de werkzame bestanddelen of farmaceutische toepassing van de hulpstoffen.

Interacties

Interventieklassen:

·         De combinatie is gecontra-indiceerd - ernstige gevolgen zijn waarschijnlijk

·         Uit voorzorg gecontra-indiceerd

·         Opvolging van de patiënt of aanpassing(en) vereist

·         In bepaalde gevallen zijn opvolging of aanpassing(en) vereist

·         De patiënt voorzichtigheidshalve opvolgen

·         Maatregelen zijn meestal niet vereist

Interactiewaarschijnlijkheid voor de betrokken stoffen:

Interactietype: farmacodynamisch, farmacokinetisch of ander type (in de eerste twee gevallen wordt weergegeven of ze al dan niet verklaard zijn).


Laatste bijwerking: 06/07/2010